Fehmi Koru*
Gazze’de bütün dünyanın gözü önünde tanıklık edilen kıyım vicdan sahiplerinin tahammül sonlarını zorluyor. Daha şimdiden birçok bayan ve çocuk olmak üzere 15 binden fazla Filistinli öldürüldü.
Konu üzerinde her düşündüğümde “Gazze’de Filistinliler için ‘Karşınıza çıkanı öldürün’ talimatı veren sivil ve asker İsrailli yetkililer geceleri nasıl uyuyabiliyor? Bir gün hesaba çekilmekten korkmuyorlar mı?” sorusunu zihnimden geçirmeden edemiyorum.
Hesaba çekilmeyeceklerinden eminler…
ABD’de dışişleri bakanlığı vazifesinde bulunduğu sırada, dünyanın değişik köşelerinde patlak veren Amerika’nın taraf olduğu savaşlarda, çıkardığı iç düzensizliklerde, yaptırdığı askeri darbelerde ve sonrasında hayatını kaybetmiş, sayılarının bir hesaba nazaran üç milyon bir öbür hesaba nazaran dört milyon olduğu düşünülen insanın vefatından sorumlu olan kişi hesaba çekilebildi mi?
Dün 100 yaşında ölen Henry Kissinger o kişi…
Önce bir anekdot aktarayım:
Bir periyodun ünlü artisti Zsa Zsa Gabor ile yakınlaşmış Kissinger. Birinci buluşmalarının akabinde bakana bir demet çiçek gönderen Gabor, ondan “Sizden gelen çiçeklerden sonra bakanlıktakiler bana daha diğer bakıyor” cümlesini de içeren bir tebrik notu almış. İkinci kere buluşacakları gün Kissinger son anda randevuyu iptal etmiş. Artistin “Sebep?” sorusuna Kissinger’in verdiği karşılık şu: “Gelemiyorum, zira yarın Kamboçya’yı işgal ediyoruz. Bu büyük bir sır ve Beyaz Saray dışında bunu bilen tek kişi sensin.”
Henry Kissinger, ABD liderleri Richard Nixon ve akabinde Gerald Ford periyotlarında -önce ulusal güvenlik danışmanı (1969-1975), daha sonra dışişleri bakanı (1973-1977) vazifesini yürütürken, dünyanın en tesirli kişilerindendi.
En tesirli bireyi bile sayılabilir.
Onun direkt müdahil olduğu yahut akıl verdiği liderler vasıtasıyla meydana gelen olaylarda milyonlarca insan hayatını kaybetti.
Ulusal güvenlik danışmanı olarak atanmasından yalnızca bir ay sonra, Şubat 1969’dan 1970 yılının Nisan ayına kadar, Amerikan savaş uçakları Kamboçya’ya toplam 110 bin tondan fazla bomba attı. Gazeteci Seymour Hersh, ‘The Price of Power’ (İktidarın Bedeli) isimli kitabında, komuta hiyerarşisinde yeri olmadığı halde, Kissinger’ın, nerelerin bombalanacağını şahsen belirlediğini tanıklıklarla aktarıyor.
Kamboçya üzerine yağdırılan bombalarda, nüfusu 7 milyon olan ülkede en az 100 bin insan katledildi.
İngiliz müellif Christopher Hitchens Türkçeye de çevrilmiş ‘The Trial of Henry Kissinger’ (Kissinger’ın Yargılanması) isimli kitabında, şahsen taraf olduğu ABD’nin diğer ülkelere karşı giriştiği kanlı aksiyonlarda -Vietnam, Bangladeş, Timor, Şili ve benzerlerinde- işlenen insanlığa karşı kabahatler ve savaş hataları yüzünden, Kissinger’in memleketler arası ceza mahkemelerinde -Nuremberg’te Nazilerin başına gelen gibi- yargılanması gerektiği görüşünü savunur. Kitap bir cins Kissinger hakkında yazılmış savcılık iddianamesi üzeredir.
Kissinger’ın vazife müddetince vefatından sorumlu olduğu insanların sayısının üç-dört milyonu bulduğu bilgisini üstte vermiştim; o bilgi Yale Üniversitesi profesörü Greg Grandin’e ilişkin. Prof. Grandin, Kissinger biyografisi ‘Kissinger’s Shadow’ (Kissinger’ın hayaleti) isimli yapıtında, hayatını sergilediği adamın, Kamboçya ve Şili’de direkt, Doğu Timor ve Bangladeş’te de dolaylı olarak katliamlardan sorumlu olduğunu yazıyor.
Yargılandı mı Kissinger?
Hayır.
Netanyahu, İsrail’de muhalif partilerin başkanlarını de ortak ettiği savaş kabinesinin üyeleri ile onların aldığı kanlı operasyon kararlarını uygulatan kumandanlar ve uygulayan askerler de, ne yaparlarsa yapsınlar, ne kadar kan dökerlerse döksünler, yargılanmayacaklarını düşünüyorlar.
Döktükleri kan yüzünden yargılanacaklar mı?
Sanmıyorum.
Kissinger’in ABD devletinde misyonu 1977’de sona erdi. Lakin Bill Clinton, George W. Bush, hatta Barack Obama üzere liderlere ve dışişleri bakanlığı sırasında Hillary Clinton’a resmi olmayan danışmanlığını sürdürdüğü biliniyor.
Bush onu 11 Eylül (2001) uğursuz hareketlerinin iç yüzünü araştırmak için oluşturduğu birinci ’11 Eylül Komisyonu’na lider olarak atamıştı (27 Kasım 2002-14 Aralık 2002).
Netanyahu her fırsatta Kissinger ile gizli-açık görüşen biri. En son görüşmeleri, 21 Eylül 2023 tarihinde -7 Ekim Hamas saldırısı ve Gazze savaşının başlamasından yalnızca iki hafta önce-, Birleşmiş Milletler’in yıllık toplantısı vesilesiyle geldiği New York’taydı.
Ölümü akabinde yayımladığı iletide, Netanyahu, ‘büyük devlet adamı, bilim insanı ve dost’ olarak tanımladığı Kissinger için, “Yalnız Amerika’nın dış siyasetinin izlediği yolu belirlemekle kalmadı, global alanda da derin izler bırakan kıvrak bir zeka, diplomatik güçtü” görüşüne de yer verdi.
Kısacası, dünyada ne kadar Netanyahu gibiler olduysa ve bugün de varsa, tanısınlar, tanımasınlar- hepsinin taraf göstericisi sayılabilir Kissinger.
Burada hesabını vermeden o da göçtü işte.
*Bu yazı fehmikoru.com adresinden motamot alınmıştır.
