Pelin Akdemir
‘Ev genci’ son yıllarda ülkede konuşulan bir kavram. Eğitimde ve iş hayatında olmayan, ailesiyle birlikte yaşayan bireylere ‘ev genci’ deniyor. Mesken gençleri, toplumsal hayatlarının olmadığını ve bir gelecek düşünmediklerini söylüyor.
GENÇLERİN ÜÇTE BİRİ NE EĞİTİMDE NE DE İSTİHDAMDA
‘Ev genci’ kavramını CHP Bursa Milletvekili Kayıhan Pala, geçtiğimiz günlerde Meclis’te gündeme getirdi. Pala, Türkiye’de 20-24 yaş kümesindekilerin üçte birinin yani yüzde 33,3’ünün ne eğitimde ne de istihdamda olduğunu söyledi. Bu oran erkeklerde yüzde 21,6, bayanlarda ise yüzde 45,2 oranında. Türkiye, bu alanda OECD ülkeleri ortasında Güney Afrika’dan sonra ikinci sırada.
Meclis’teki konuşmasında Pala, “Dolayısıyla toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin mesken genci kavramında da karşımıza çıktığına tanıklık ediyoruz. Gençleri tek tipleştirici siyasetlerle, muhafazakarlaştıran bir yaklaşımla ele alan bir stilin bugün ne dünyanın ne de Türkiye’nin gereksinimlerine karşılık vermediğini söylemiş olayım” tabirlerini kullandı.
‘GİDERLERİMİ AZALTIYORUM’
Üniversiteyi bitiren ancak sonrasında ‘ev genci’ kavramına dahil olan gençler, neden iş bulamadıklarını ve yaşadıkları zorlukları anlattı.
25 yaşında sosyoloji mezunu olan Burkay Avcı, bir yıldır iş arıyor. Muhtaçlıklarını, gündelik işlerden aldığı ödemeyle yahut ailesinden aldığı harçlıkla karşılıyor. Sosyoloji alanında iş bulmanın imkansız olduğunu söyleyen Avcı, yüksek lisans gayesi için evvel para biriktirmek zorunda olduğunu anlatıyor. Avcı, “Çoğunlukla ailem harçlık veriyor. Masraflarımı azaltıyorum. Arkadaşlarımla bar ya da kafede buluşmak yerine çay ocağında buluşuyorum. İstanbul’da okuduktan sonra Bursa’ya ailemin yanına gelmek zorunda kaldım. Eskisinden çok daha az dışarı çıkarıp, toplumsallaşma imkanı buluyorum” diyor.
‘DOKUZ AYDIR İŞSİZ GEZİYORUM’
26 yaşındaki Furkan Gelici, İstanbul Gelişim Üniversitesi’nin fizyoterapi kısmından mezun. Zelzeleden sonra çalıştığı iş yerinden ayrılarak Hatay’daki ailesinin Ankara’ya taşınmasına yardımcı olmuş. Düşük maaş teklifi ve çalışma şartlarının makûs olması nedeniyle başvurduğu işlerde çalışamayan Gelici, “Asgari fiyat teklif ediliyor. Haftanın altı günü çalışacaksın, üzerine daha çalışıp prim alacaksın. Altı gün çalıştırıp bir de fazla mesai yapmamızı bekliyorlar. Dokuz aydır işsiz geziyorum” diye konuşuyor.
Ailesiyle birlikte yaşayan Gelici, maddi gelirini günlük işlerde çalışarak yahut ailesinden karşılıyor. Toplumsal hayatını sorduğumuz Gelici, “Sosyal bir hayat kalmıyor esasen. Dışarıda çay içerken bile dışarıda değil, meskende içmem gerektiğini düşünüyorum. Gelecek düşünmüyorum. Önümü göremiyorum Askerlik yapmadan iş yerleri de alım yapmıyor. Askerliğini yapmamış çalışanların maaşlarını daha düşükten başlatıyorlar” sözlerini kullanıyor.
‘GELECEKLE İLGİLİ FİKRİM YOK’
İsmini vermek istemeyen 25 yaşındaki bir genç de İngilizce Makine Mühendisliği kısmı mezunu. 3 ay Malta’da lisan eğitimi, ODTÜ’de de Kaynak Mühendisliği eğitimi almış. Artık 10 aydır iş arıyor. Ailesiyle birlikte yaşayan genç, gelirini talih oyunlarından karşılıyor. Toplumsal ömrünü şöyle anlatıyor: “Sosyal hayata bağlılığım yalnızca para kazanabildiğim günlerde oluyor. Ayrıyeten üniversiteden sonra farklı bir kente dönmemden dolayı arkadaş etrafım ‘yok’ denilebilecek kadar az durumda. Yeni beşerlerle tanışmakta maddi sebeplerden dolayı zahmet çekiyorum. Sinema, tiyatro üzere toplumsal aktiviteleri çok severdim fakat karımı öteki şeylere harcamak zorunda kalıyorum. Bu da genelde sohbet edip kafede vakit öldürmek oluyor. Toplumsal hayatım bittiğinden dolayı ağır depresyonla boğuşuyorum. Yaşadığım zorlukların tek sebebinin işsizlik olduğunu düşünüyordum bir periyot.”
‘BİR İŞ GÖRÜŞMEMDE ÇOK YETERLİYİM DİYE ALINMADIM’
İş seçmemesine karşın yapılan iş tekliflerini makus şartlar sunması nedeniyle kabul etmediğini belirten genç, “Şirket Tekirdağ’da… Kelamda kurumsal bir şirket. Verilen maaş tatmin edici değil. Ulaşım yardımı da yok. Bu da günümüz kurallarında konut masraflarıyla birlikte 10 bin liraya çalışmak üzere bir şey oluyor. En enteresanı da bir iş görüşmemde çok yeterliyim diye alınmadım” diyor.
Gelecekle ilgili pek niyeti olmadığını belirten genç, “Şampiyonlar Ligi fikstürünü düşünüyorum. Hoş bir kupon yaparsam, kazandığım parayı harcarım. Evlilik üzere planlar için de maalesef uygun hissetmiyorum. Zira kimse sizin yaşadığınız acıyı yaşamak yahut girdiğiniz bataklığa girmek zorunda değil” diye konuşuyor.
