Mahmut Hamsici
İstanbul, BBC Türkçe
Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP), İstanbul’da Büyükşehir Belediyesi (İBB) ve ilçe belediye liderlerini belirlemek için ikinci defa temayül yoklaması yaptı.
İktidar partisi hem İBB hem de ilçe belediye liderlerinde, tabanın ve örgütler tarafından benimsenen adaylar belirleyip savlı bir kampanya yürütmeye hazırlanıyor.
Peki AKP İstanbul’da neyi hedefliyor ve aday belirleme süreci nasıl ilerliyor?
‘Yeniden İstanbul’
İktidar partisinin İstanbul’da en büyük maksadı, 1994 ile 20404 ortasında Refah Partisi ve Fazilet Partisi, 2004 ile 2019 ortasında ise AKP tarafından yönetilen İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nı geri almak.
Bunun yanında İBB Meclisi’ndeki çoğunluğun korunması ve kimi ilçelerin muhalefetten alınması da gayeler ortasında.
Belediye meclis üyelerine de kıymet veriliyor.
Parti kaynakları, İstanbul’da çalışmaların Mayıs’taki Cumhurbaşkanlığı seçiminden çabucak sonra başladığını, İstanbul milletvekillerinin belirlenmiş alanlarda yaz aylarından itibaren saha çalışmaları yürüttüklerini söylüyor.
Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Lideri Recep Tayyip Erdoğan’ın, İstanbul’un hem aday belirleme hem de kampanya sürecine özel ehemmiyet verdiği aktarılıyor.
Erdoğan, 29 Kasım’da TBMM’deki küme toplantısında yaptığı konuşmada “Bakın bugün bir başlık atıyorum, ‘Yeniden İstanbul” demişti.
Erdoğan Pazar günü de AKP İstanbul Vilayet Başkanlığı’ndaki temayül yoklamasının şahsen başında bulundu. Toplantıda art planda da ‘Yeniden İstanbul’ sloganı kullanıldı.
İBB Lideri Ekrem İmamoğlu, 31 Ekim’de yaptığı bir açıklamada “Yerel seçimde rakibimim kim olduğunu biliyorum” demiş ve bu, “Erdoğan’dan bahsettiği” halinde yorumlanmıştı.
Hangi ilçeler amaçta?
Mevcut durumda İstanbul’da 39 ilçeden 24’ü AKP’nin elinde.
Bu ilçeler şöyle: Beyoğlu, Fatih, Üsküdar, Başakşehir, Çatalca, Arnavutköy, Bayrampaşa, Gaziosmanpaşa, Bağcılar, Zeytinburnu, Kağıthane, Şile, Sancaktepe, Tuzla, Eyüpsultan, Ümraniye, Bahçelievler, Beykoz, Çekmeköy, Esenler, Güngören, Pendik, Sultanbeyli, Sultangazi.
Parti kaynakları, bir yandan ellerindeki ilçelerde güçlerini artırmaya çalışırken bir yandan da ilçe sayısını yükseltmeyi hedeflediklerini belirtiyor.
Kaynaklar, hedeflenen yeni ilçeler ortasında iki yerin öne çıktığını belirtiyor: Esenyurt ve Küçükçekmece.
Bu iki ilçe, İstanbul’un en kalabalık nüfusa sahip ilçeleri olmaları nedeniyle İBB seçimlerinde de değerli bir tesire sahip.
2022 datalarına nazaran Esenyurt’ta 983 bin 571, Küçükçekmece’de ise 808 bin 957 kişi yaşıyor.
Bir evvelki devirde AKP’nin elinde olan bu iki belediye 2019 seçimlerinde CHP’ye geçmişti.
Bunda Halkların Demokratik Partisi’nin (HDP), Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) adaylarına vermiş olduğu dayanağın kıymetli hissesi olduğu düşünülüyor.
Bu iki ilçe, bilhassa de Esenyurt, değerli bir Kürt nüfusa mesken sahipliği yapıyor.
Dolayısıyla Esenyurt ve Küçükçekmece’de Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi’nin (DEM Parti) hali kıymetli bir rol oynayacak üzere gözüküyor.
Geçtiğimiz günlerde BBC Türkçe’ye konuşan DEM Parti İstanbul Vilayet Eş Lideri Murat Kalmaz, 2019’daki üzere muhalefet adayına bir daha şartsız dayanak vermeyeceklerini, işbirliğinin fakat belirli kazanımlar üzerinden konuşulabileceğini söylerken Esenyurt belediyesinin kendilerine verilmesini örnek olarak göstermişti.
DEM Parti Sözcüsü Ayşegül Doğan ise Pazartesi günü Batı vilayetlerinde aday çıkaracakları yerleri açıkladı ve bu yerler ortasında İstanbul’dan Esenyurt, Sancaktepe, Adalar ve Sultanbeyli ilçelerini saydı.
AKP kaynakları, CHP’nin elinde bulunan Sarıyer ve Kartal’ı da bu seçimde zorlayacaklarını söylüyor.
Büyükçekmece’de ve Avcılar’da da değerli uğraş sarf edileceği aktarılıyor.
Parti kaynakları; Eyüpsultan, Üsküdar, Fatih, Sancaktepe, Silivri, Çatalca ve Tuzla’da seçimde rekabetin güçlü olacağını beklediklerini ancak buralarda üstün olduklarını belirtiyor.
Ellerindeki kimi ilçelerde Cumhurbaşkanlığı seçiminde muhalefetin daha yüksek oy almasından ise kaygılanmadıklarını, her seçimin kendine has dinamiği olduğunu söylüyorlar.
İttifaklar ne durumda?
2019’da İstanbul’daki seçimlerde asıl olarak Millet İttifakı ve Cumhur İttifakı’nın adayları yarışmıştı.
2024 seçimlerinde Millet İttifakı açısından durum değişti.
Cumhur İttifakı ise İstanbul’da tekrar ortak adayları için çalışacak.
MHP’nin klâsik olarak İstanbul’daki gücü, Türkiye’deki ortalama gücünün altında.
Bununla birlikte hem İBB seçimlerinde hem de başa baş bir manzara çizen ilçelerde AKP ve MHP’nin iş birliği kıymetli görülüyor.
2019’da Silivri, Beşiktaş ve Maltepe’deki ilçe belediye lider adayları MHP’ye bırakılmıştı.
Silivri’de ilçe belediye başkanlığı CHP’den MHP’ye geçmiş ve böylelikle MHP, tarihinde İstanbul’da birinci defa bir belediyeyi kazanmıştı.
Parti kaynakları dağılımda tekrar misal bir durumun yaşanmasını yeniden birkaç ilçenin MHP’ye bırakılmasının beklendiğini söylüyor.
Kaynaklar, şimdi ilçeler katılaşmamış olmakla birlikte MHP’nin elinde bulunan Silivri’de tekrar ittifakın modülü olarak MHP’nin aday çıkarmasının güçlü bir ihtimal olduğunu söylüyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ve MHP Genel Lideri Devlet Bahçeli’nin önümüzdeki günlerde görüşmesi ve adaylık dağılımlarını ele alması bekleniyor.
AKP’nin Yine Refah Partisi’yle (YRP) ittifak görüşmelerinin de devam ettiği fakat varılan somut bir mutabakat olmadığı aktarılıyor.
Adaylar nasıl belirleniyor?
İktidar partisi, İstanbul’daki aday belirleme sürecinde yalnızca birtakım vilayetlerde de uyguladığı bir yol izliyor.
Bu teknikte temayül yoklamaları yapılıyor.
Parti kaynakları; bir yandan Araştırma, Geliştirme ve Eğitim Başkanlığı üzerinden anketlerin yapıldığını, bir yandan milletvekillerinin alandan topladıkları izlenimleri partinin ilgili heyetlerine ilettiğini, bir yandan Lokal İdareler Başkanlığı’nın mahallî örgütlerden de bilgi alarak saha bilgisi topladığını, bir yandan da temayül yoklamaları yapıldığını, aday belirleme sürecinde bunların hepsinin değerlendirileceğini söylüyor.
Kaynaklar, temayül yoklamalarının tek başına belirleyici olmadığının altını çiziyor.
Temayül yoklamaları nasıl geçti?
Parti, İstanbul’da bugüne kadar iki defa temayül yoklaması yaptı.
İlk temayül yoklaması 26 Kasım tarihinde gerçekleştirildi.
Bunun için; partinin vilayet idare heyeti üyeleri, kurucular, gençlik ve bayan kollarının da içinde yer aldığı ilçe yöneticileri, meclis üyeleri ve mahalle liderlerinden oy kullanmaları istendi.
Parti kaynakları bunun yaklaşık 11 bin teşkilat mensbununa denk geldiğini, iştirak oranınınsa yaklaşık yüzde 80 olduğunu, yaklaşık dokuz bin kişilik iştirak olduğunu söylüyor.
Partililer seçimlerini kabinler içindeki bilgisayar sistemini kullanarak yaptı.
Burada partililere İBB Lider adayı teklifleri, vazifedeki ilçe belediye liderlerinin devam edip etmemesi ve ilçe belediye lider adayı teklifleri soruldu.
Partideki daha üst kademedeki isimler içinse Pazar günü temayül yoklaması yapıldı.
Bu ikinci temayülde de ortalarında ilçe belediye liderleri, bayan ve gençlik kolları idarelerinin de bulunduğu vilayet ve ilçe yöneticileri, Merkez Yürütme Konseyi üyelerinden İstanbul’da çalışma yürütenler ve kimi İstanbul milletvekilleri katıldı.
Bu teamüle de 300’ün üzerinde partili yetkili katıldı.
Partililere verilen kapalı zarflarda İBB adayı olarak üç isim önerisi, misyondaki ilçe belediye liderlerinin misyona devam edip etmemesi gerektiği ve ilçe belediye lider aday teklifleri soruldu.
Yoklama akabinde bir toplantı düzenlendi.
Bu toplantıda onlarca kişinin kelam aldığı aktarılıyor.
İBB Başkanlığı için hangi adayların ismi öne çıkıyor?
Partide resmi aday adaylığı müracaat süreci olmakla birlikte partide etkin vazifede bulunan şahısların doğal aday olarak görüldüğü ve bu yüzden bu kapsamda yer alan her ismin yazılabildiği belirtiliyor.
Temayül yoklamalarından çıkan sonuç bilinmiyor.
Bununla birlikte bugüne kadar adaylar ortasında öne çıktığı sav edilen isimler şöyle: Bir evvelki devir Etraf, Şehircilik Bakanı olan İstanbul Milletvekili Murat Kurum, Esenler Belediye Lideri Tevfik Göksu, Fatih Belediye Lideri Mehmet Ergün Turan, geçmişte Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı yapıp şu anda Trabzon Milletvekili olan Adil Karaismailoğlu ve Üsküdar Belediye Lideri Hilmi Türkmen.
İstanbul sakinlerinin en kıymetli gündemlerden biri kentsel dönüşüm.
Murat Kurum, bilhassa sarsıntı bölgesindeki konut projeleriyle öne çıkan genç bir isim olarak biliniyor. İnşaat mühendisi Kurum’un yüksek lisans konusu da kentsel dönüşümdü.
Tevfik Göksu da kamuoyunda, Esenler’de gerçekleştirdiği kentsel dönüşüm projeleriyle ve İBB AKP Küme Başkanvekili olarak İmamoğlu ile girdiği tartışmalarla dikkat çeken bir isim.
Halen Fatih Belediye Lideri olan eski Toplu Konut Yönetimi (TOKİ) Lideri Mehmet Ergün Turan ise AKP tabanında şimdiki siyasi tartışmalardan çok belediyecilik icraatlarıyla öne çıkan bir isim imajı veriyor.
AKP İstanbul Vilayet Lideri Osman Nuri Kabaktepe’nin ismi da periyot dönem medyada aday adayı olarak gündeme geliyor.
Ancak AKP kaynakları Kabaktepe’nin İBB adaylığı amacının olmadığını söylüyor.
Kaynaklar, temayül yoklamalarında partililerin Kabaktepe’nin ismini da adaylar ortasına yazmış olabileceğini lakin bunun parti vilayet liderinin isminin yazılmasının yıllardır süren bir gelenek oluşuyla ilgili olduğunu belirtiyor.
İktidar partisi yetkilileri hem İBB hem de ilçe belediye lider adaylarının bu ayın sonuna kadar açıklanmasını hedeflediklerini aktarıyor.
