Ben Morris
BBC News
Teknoloji dünyasında 2023 muhtemelen üretken yapay zekanın (Generative AI) anaakım hale geldiği yıl olarak hatırlanacak.
Bilgisayar yazılımlarından sanata ve makalelere, üretken yapay zeka sistemleri harika olmasa da, süratli bir biçimde çeşitli içerikler üreterek, kimi sanayi ve iş kolları için temel bir araç haline geldi.
Microsoft’un desteklediği ChatGPT’nin 2022 sonundaki lansmanıyla öncü pozisyona yükseldiği alanda çok sayıda yeni rakip ortaya çıktı.
Bu alandaki en kıymetli gelişmelerden biri de bu ay Google’ın çatı şirketi Alphabet’in, Google’ın sohbet botu ve arama motoru dahil farklı eserlerine entegre edilecek Gemini isimli yapay zeka modelini tanıtmasıydı.
Ancak ChatGPT’nin imalcisi OpenAI boş durmadığını söylüyor. Yazılımın daha güçlü bir versiyonunun 2024’te geleceğini vaat ediyor.
Kasım ayındaki bir yazılım geliştirici konferansında OpenAI CEO’su Sam Altman, “Bugünkü lansmanımız, sizin için asıl yaptığımız esere kıyasla epeyce farklı görünebilir” demişti.
Diğer taraftan yatırımcılar, yeni büyük oyuncuyu bulma ümidiyle sanayiye para dökmeye devam ediyor,
Özel yatırım datalarını tutan PicthBook’a nazaran risk sermayesi firmaları üretken yapay zeka teşebbüslerine Eylül sonu prestijiyle 21,4 milyar dolar yatırım yaptı.
Kıyas için 2022’de yapılan toplam yatırım ölçüsü 5,1 milyar dolardı.
Ancak bunun bizi çok ileri götürmeyeceği tarafında ikazda bulunanlar da var. CSS Insight’ın Baş Analisti Ben Wood, üretken yapay zekanın 2024’te “soğuk duş” alacağını söylüyor:
“Bize nazaran biraz abartıldı, kısa vadede yavaşlamasına sebep olacak birkaç mani var.”
Wood, üretken yapay zeka sistemi geliştirme ve çalıştırma masraflarının hayli yüksek seyrettiğine dikkat çekiyor. Sistemler yüksek işlemci gücü ve şu anda tedariği kısıtlı olan değerli bilgisayar çipleri gerektiriyor.
Bu maliyetleri düşürmek için yapay zekanın çalıştırılması sırasındaki birtakım süreçlerinin laptop ya da bilgisayarınızda lokal olarak yapıldığı hibrit sistemlere taşınacağını varsayım ediyor.
Wood tıpkı vakitte düzenleme ve yasal uğraşların de üretken yapay zeka çılgınlığını bir nebze soğutabileceğini kestirim ediyor:
Elektrik şoku
Schmidt otomotiv araştırmaları şirketine nazaran 2024’ün birinci çeyreğinde bir milyonuncu elektrikli araba Birleşik Krallık yollarında olacak. Böylelikle Birleşik Krallık, Almanya’dan sonra bu dönüm noktasını geçen ikinci ülke olacak.
Buna rağmen elektrikli araç üreticileri için 2024’ün de güç bir yıl olması bekleniyor.
2023 sonunda Ford, GM ve Tesla elektrikli araç üretimlerini genişletme planlarnı askıya almışlardı. Ekim’de Mercedes-Benz, fiyat rekabetini ve tedarik zinciri problemlerini öne sürerek elektrikli araç pazarını “acımasız” olarak nitelendirmişti.
Analistler durumda büyük bir güzelleşme beklemiyor.
Otomotiv Pazarı Analisti Matthias Schmidt elektrikli araç satışlarının Avrupa çapında gelecek yıl duraklayacağını varsayım ediyor. Schmidt Almanya, Norveç üzere pazarın klasik olarak güçlü olduğu ülkelerde büyüme görülmeyeceğini öngörüyor.
Ancak Birleşik Krallık sıfır emisyon araçlar (ZEV) zaruriliği nedeniyle daha optimist bir noktada olabilir. Ocak’tan itibaren satılan tüm araçların en az beşte birinin elektrikli olması gerekiyor, 2030’da bu oranın yüzde 80’e yükselmesi amaçlanıyor.
Tüm bunlar elektrikli araba alacak parası olanlar için güzel haberler.
Schmidt, “Üreticilerin ZEV gayelerini karşılamaya çalıştığı bir devirde, bilhassa elektrikli arabalar için, bir alıcı piyasası oluşacak.
“Ancak kesintiler, hiçbir ekstra maliyet ödemeden alınabilen finansman ve daha yüksek donanım düzeylerine gizlenecek; çünkü üreticiler fiyat indirimleri konusunda çok açık davranmaktan çekinecekler” diyor.
İnsansı robotlar
İnsansı robotlar gelecek yıl daha kullanışlı hale gelebilir. Tesla mühendisleri Optimus isimli insansı robotlarının yakın gelecekte temel fabrika işlerini yapacağını umuyor.
Bu ayın başlarında yayınlanan bir görüntüde, Optimus’un evvelki makineden daha hafif, yeni ellere sahip ve yeni motorlarla çalışan en son sürümü gösteriliyordu.
Temmuz ayında Musk, Optimus’un 2024’te Tesla fabrikasında çalışma maharetine sahip olacağını söylemişti.
“İşe fayda şeyler yapması konusunda evvel kendi fabrikalarımızda deneyecek ve yararını ispat edeceğiz. Lakin gelecek sene fabrikalarımızda işe fayda şeyler yaptırabileceğimizi düşünüyorum. Bunu yüksek itimatla söylüyorum.”
Tesla’nın insansı robotlar konusunda çok sayıda rakibi var. Birtakım firmalar hala günlük işleri öğrenen robotlar geliştiriyor.
Amazon, depolarında insansı robotları deniyor. Digit ismi verilen robot hareket edebiliyor, tutabiliyor ve objelerle insan üzere etkileşime geçebiliyor.
Robotun geliştiricisi Agility Robotics Digit’i müşterilerine gelecek yıl teslim etmeyi umuyor.
Diğer yandan Canada Sanctuary AI şirketi de Phoenix isimli robotunu, paketleme üzere belli misyonları yerine getirmek üzere eğitiyor. 2024’te Phoenix’in yapabileceği işlerin sayısının artırılması planlanıyor.
Kilo verme yarışı
İlaç dünyasında bir tedavi o kadar süratli satıyor ki, üreticisi talebi karşılamakta zorlanıyor.
Wegovy ismiyle tekrar piyasaya sürülen kilo verme ilacı semaglutide, büyük bir muvaffakiyet sağladı. Üreticisi Novo Nordisk Avrupa’nın en kıymetli şirketi haline geldi.
Danimarkalı şirket talebi karşılamak için milyarlarca euro yatırımla üretim tesislerini genişletiyor.
Wegovy bugünkü haliyle haftada bir vurulan bir iğne halinde uygulanıyor fakat hap versiyonu da hazır olmak üzere. Novo Nordisk bunun ne vakit piyasaya sunulacağını açıklamıyor.
Danimarkalı firma gelecek yıl daha fazla rekabetle karşılaşabilir.
Eli Lilly’nin Mounjaro ilacı geçtiğimiz günlerde ABD ve Birleşik Krallık’ta kilo verme tedavisi olarak onaylandı ve AB’de de onaylanması bekleniyor.
Diğer yandan Pfizer de kilo verme hapının onaylanmasını bekliyor.
