Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, ABD Lideri Joe Biden’la yaptığı görüşmeyi aktarırken, “İsveç’i Meclis’ten çıkarın, ben de Kongre’den F-16’yı geçiririm” dediğini açıklamasının akabinde gözler TBMM Dışişleri Komisyonu’nun Salı günkü toplantısına çevrildi. İsveç’in NATO’ya iştirak protokolünün Genel Kurul’a sevki için AKP’li üyelerin dışında en az iki üyenin daha “Evet” oyu kullanması gerekiyor. Muhalefet, protokole temkinli yaklaşırken, protokole daha evvel reaksiyon gösteren MHP’nin haline ait de belirsizlik sürüyor.
TBMM Dışişleri Kurulu, İsveç’in NATO’ya iştirakine onay veren protokolün TBMM Genel Kurulu’na sevkini oylamak üzere salı günü toplanıyor. Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Lideri Recep Tayyip Erdoğan, geçen hafta Macaristan dönüşü uçakta yaptığı açıklamada ABD Lideri Joe Biden’la yaptığı telefon görüşmesine ait bilgi vermiş, Biden’in “İsveç’in NATO protokolünü Meclis’ten çıkarın, tıpkı biçimde ben de Kongre’den F-16’yı geçiririm” dediğini açıklamıştı. Türkiye, bir müddettir ABD’li Lockheed Martin tarafından üretilen 40 adet F-16 ve 79 adet F-16 modernizasyon kiti satın alabilmek için ABD Kongresi’nin onayını bekliyordu. ABD idaresinin ise F-16 tedariki karşılığında Türkiye’den İsveç’in NATO üyeliğine onay vermesini beklediği savları gündemdeydi. Erdoğan’ın, ABD Lideri Joe Biden’la yaptığı görüşmeyi açıklamasının akabinde TBMM Dışişleri Komitesi, İsveç’le ilgili bekleyen protokolü gündemine alırken, 26 Aralık Salı günü toplantının yapılacağı duyuruldu.
MHP, İsveç’e yansısını sürdürüyor
TBMM’deki kritik toplantıya bir gün kala gözler de partilerin alacağı tavra çevrildi. Protokolün, Meclis Genel Şurasına sevk edilmesi için 27 üyeli kurulda oy çokluğuyla kabul edilmesi gerekiyor. Komitede 14 üyesi bulunan AKP’nin oy sayısı, Lider oy kullanamadığı için 13’e düşüyor, bu durumda tek başına çoğunluğu sağlayamıyor. Oy çokluğu için komitede iki üyesi bulunan MHP’nin “Evet” demesi kâfi olsa da, MHP’nin haline yönelik belirsizlik sürüyor.
MHP Genel Lideri Devlet Bahçeli, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın NATO doruğunda İsveç’in NATO’ya iştirak protokolünü TBMM’ye iletme taahhüdü vermesinin akabinde, bu karara reaksiyon göstermişti. Bahçeli, “İsveç, PKK’nın Avrupa’daki mağarasıdır. Terör örgütlerine kucak açan ülkeyle bir güvenlik mimarisinin bünyesinde nasıl buluşacağız?” sözlerini kullanmıştı. Geçtiğimiz hafta Meclis Genel Kurulu’nda konuşan MHP Genel Lider Yardımcısı İsmail Özdemir de “Filistin devletinin tanınması, bölgede kalıcı barış sağlanması ve İsrail’in tazminat ödemeyi kabul etmesi” halinde İsveç’e “Evet” diyeceklerini açıklamıştı. Özdemir’in bu açıklamasının akabinde gözler bir yandan da muhalefet partilerinin izleyeceği tavra çevrildi.
Muhalefet şeffaf bilgilendirme talep edecek
Türkiye’nin İsveç’ten en az 60 kişinin iadesini talep ettiğini lakin bunların hiçbirinin karşılanmadığını argüman eden muhalefet, Kuran-ı Kerim yakma aksiyonlarının akabinde yapılan düzenlemelerin de yetersiz olduğu görüşünde. Türkiye’nin İsveç’ten taleplerinin neredeyse hiçbirinin karşılanmadığını tez eden muhalefet, bir yandan da F-16 tedarikinin sağlanmasının ise Türkiye için değerli bir kazanım olacağını düşünüyor.
Son kurul toplantısında iktidarın İsveç’le ilgili süreci iç siyaset materyali haline getirdiği tenkidinde de bulunan CHP ve Yeterli Parti, sürecin şeffaf bir halde yürütülmesini talep etmişti. Komitede verecekleri oya ait şimdi net bir karar açıklamayan CHP ve Düzgün Parti, toplantı gününü bekleme kararı aldı. Her iki partinin temsilcileri de kurulda iktidardan süreçle ilgili açık ve ayrıntılı bilgilendirme talep edecek.
DEM Parti “Hayır” diyecek
Öte yandan DEM Parti ise, toplantıda “Hayır” oyu kullanmaya hazırlanıyor. DEM Parti’nin TBMM Dışişleri Komitesi üyesi Diyarbakır Milletvekili Berdan Öztürk, son kurul toplantısında “Hayır” deme münasebetlerini açıklamıştı. Öztürk, “Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonucunda Avrupa halklarında ortaya çıkan güvenlik korkularının NATO’nun genişlemesiyle giderilemeyeceği tecrübesine ve öngörüsüne sahibiz. İsveç’in ne de ileride öteki bir ülkenin NATO’ya üye olması yalnızca ve yalnızca askeri harcamaların artmasına paralel halkın savaş ve çatışma telaşlarını da artırmaktadır. Kürtlerin pazarlık haline getirilmesi nedeniyle bu muahedeyi kabul etmiyoruz” sözlerini kullanmıştı.
