İZMİR – İsrail’in Gazze’ye taarruzları 7 Ekim’den bu yana devam ediyor. İsrail’in Gazze’ye akınlarını ve yeni gelişmeler ışığında Filistin problemini pahalandıran Filistin diasporasından Daher Kanaani’ye nazaran, Gazze’deki rehinelerin bugüne kadar olan vefatları İsrail ordusunun bombardımanı ve ‘kurtarma çabalarından’ kaynaklanıyor.
“Bunu işgal ordusu sorumluları da son açıklamalarında itiraf ediyor” diyen Kanaani, “Filistin direniş örgütleri, sivil rehineleri teslim ettikten sonra, kendi halkını katliamdan korumak için askeri rehinelerin takasını ateşkes olmadan müzakere etmeyeceğini net olarak belirtiyor. Bu katliamı durdurabilecek tek gücün bu olduğunu düşünüyor. Muameleye bakıldığında ise sivil rehinelerin çıktığı imajları gördük, bombardıman altında kalmış olmalarına karşın direnişçilerle gülümseyerek vedalaşan rehineleri gördük. Karşısında ise özgürlüğüne kavuşmuş Filistinli esirlerin haline baktığımızda, aç susuz, günler uzunluğu soğukta yatırılmış, elleri kolları kırılan esirleri gördük. Filistin direnişi, ortak aklıyla bu ahlaki üstünlüğü sağlıyor” değerlendirmesinde bulundu.
Filistin davası neydi? Gazze yıllardır nasıl yaşıyordu? Hamas’ın Gazze toplumunda karşılığı nedir? Filistin diasporasının yaşananlara dair kanıları neler? Türkiye devletinin tavrı Filistin kamuoyu tarafından nasıl bedellendiriliyor? Filistin diasporasından Daher Kanaani sorularımızı cevapladı.
‘İŞGAL ORDUSU, KENDİ HALKINI ÖLDÜREN BİR VEFAT MAKİNESİNE DÖNDÜ’
7 Ekim’den bu yana Gazze’de tam bir insanlık trajedisi yaşanıyor. Hastanelerin bile bombalandığı soykırıma uğrayan bir halk ve can çekişen bir Gazze acı gerçeği ile karşı karşıyayız. Öncelikle bir dizi manipülasyonun olduğu, baş karışıklığının yaratıldığı bu kaotik duruma nasıl gelindi? Filistin davası neydi? Gazze yıllardır nasıl yaşıyordu?
Filistin davası 100 yıllık bir dava. Filistin halkı 100 yılı aşkın Siyonist hareketinin sömürü ve istila siyasetleri ve teşebbüslerine karşı gayret ediyor. Filistin gayret sürecinde birçok noktada birçok tarihî dönüm noktası yaşandı, bunlardan biri de 7 Ekim olmalı. 75 yılı aşkın süren çağdaş dünyanın en uzun işgaline karşı, tarihî haklarını ve insani ömür haklarını tanımayan Siyonist rejimin karşısında Filistin halkı, on yıllardır çabasını sürdürüyor. İşgal ise bu yıllar boyunca, dünya tarafından hiçbir yaptırımla karşılaşmadığı için daha da ağırlaşarak ve mevt makinesini daha da şiddetlendirerek, istila ve sömürü siyasetlerini artırarak devam ediyor.
Siyonist hareketi ve ardında duran emperyalist-Anglosakson-yerleşimci zihniyet, yerleşim alanlarının tüm Filistin’i kapsayacak biçimi alması için planlarını sürdürüyor. Ve son 20 yıl içinde Kudüs’ün statüsünün değiştirilmesi ve büsbütün İsrail’e ilhak edilmesi, milletlerarası olarak yasadışı olduğu bildirilen Batı Şeria‘daki yerleşimcilik faaliyetlerinin genişletilerek devam etmesi, Gazze Şeridi’nin 15 yılı aşkın süren ağır bir abluka altında kalması ve sık aralıklarla bombardımana ve yıkıma uğramasını barındıran bir süreç yaşandı.
Öte yandan, Gazze’de yaşayan nüfusunun yüzde 90’ı işgal devletinin kurulmuş olduğu topraklardan gelen mülteci nüfus. Toprağını kaybedip küçücük bir yere sıkıştırılan milyonlarca insan kuşatma altına alınıyor ve hayat şartlarını dahi sürdüremiyor. Elektriğin olmadığı, ilaç girişlerinin kıymetli bir kısmının yasaklandığı, birçok hammaddenin girişinin yasak edildiği, havaalanının, limanın olmasının yasaklandığı ve tüm kapılarının sıkı sıkıya tahkim edildiği, karadan, denizden ve havadan ağır bir kuşatma altında 360 kilometrekarelik bir alandan bahsediyoruz. Bu şartlara karşı direnişi yükselten Gazze halkı kendi varlığını ve Filistin halkının davası için en kısıtlı imkanlarla direnişi sürdürerek büyük bir uğraş veriyor.
İsrail’i esasen her türlü hatasına karşın destekleyen Batı ana akım medyası çabucak Siyonist devletin propagandasını desteklemeye geçti. Daha sonrasında palavra olduğu ortaya çıkacak olan ve İbrani basında sonradan palavra olduğu ortaya konan birçok propaganda; çocukların başının kesildiği, tecavüzlerin olduğu palavraları, yaşlıların ve çocukların kasıtla amaç alınması üzere hiçbir vakit ispatlanmayan birçok şey… İşgal ordusu, dağılmasıyla bir arada, sağa sola ateş eden bir mecnuna dönmüştü, kendi halkını ve sivillerini öldüren bir vefat makinesine döndü. Kendi protokollerinde, kendi askerlerinden ve halkından rehine olduğunda, şayet rehine alınamayacak durumdaysa hem rehinenin hem de onu tutuklayan tarafın öldürülmesinin yanlışsız bir taktik olduğunu söyleyen protokollerine uydular ve bunu dünyaya, Filistin direnişine mâl etmek için batı medyasına servis ettiler. Şu an daha savaş bitmeden bile İsrail vatandaşlarının, işgal ordusuna ve başbakanına karşı kendi sivillerinin öldürme davalarını açmaya hazırlandığı bir süreçteyiz. Savaş hali dinince, dinerse şayet, daha farklı boyutlarına da vakıf olacağız.
‘İSLAMİ HAREKETLER, 2000’LERDEN İTİBAREN DEĞERLİ MEVZİ KAZANDI’
Hamas’ın Gazze toplumunda karşılığı nedir? Öncesi ve bugün için fotoğrafın bütününü görmek istersek neler söylersiniz?
Hamas, Filistin halkının asli bir kesimi ve siyasal haritasında bir politik partidir. 1980 ve 90’larda, dünyada ilerici ve demokratik hareketlerin gerilemekte olduğu periyot, bölgemizde Siyasal İslam’ın yükseldiği bir periyottu. Siyaset boşluk tanımaz! Bir hareket gerilerse yerine diğer bir hareket doğar. Bu unsurlar Filistin halkının süregelen tarihi gayretinde tıpkı biçimde tekerrür eder.
Bu devirlerde Filistin ulusal burjuvazisinin olduğu Fetih Hareketi, direniş yerine müzakere yolunu seçmesi ile büyük bir başarısızlığa ve hüsrana uğradı. Zira müzakere ettiği Siyonist yapı Filistin halkının rastgele bir hakkını tanımamak üzerine konseyi bir ideoloji ve bir siyaset formudur. Müzakere yoluyla hiçbir şeyi elde edemeyen ve aksine Filistin halkının haklarını daha da kaybettiren Fetih Hareketi gerilemeye devam etti ve ediyor.
Filistin Halk Kurtuluş Cephesi üzere tarihi olarak Filistin davasında değerli bir rol oynamış olan Filistin solu da dünyanın rastgele bir yerinde takviye göremediği ve kaynakları azaldığı için direniş yolunu seçse de gerilemeye mahkûm oldu. Yalnız Filistin halkı nazarında Filistin solunun gerilemesi ilkesel bir gerileme değil, yalnızca güç gerilemesidir. Direniş bayrağını 80’lerde ve 90’larda yükselten İslami hareketler, 2000’li yıllardan itibaren değerli bir mevzi kazanmaya başladı. Filistin halkının silahlı direnişinin değerli ögesi haline gelen bu hareketler bugün Gazze idaresinde. İslami hareketler büyümeye başladığı periyotlarda işgal devleti büyümesine göz yummuştu, nedeni de o devirde direniş bayrağını taşıyan ulusal ve sol hareketlerin karşısında durabilecek ve onları geriletebilecek bir muhalefet yaratmak isteğiydi. O devirlerde uslu üzere görünen İslami hareketler onun için denetim edilebilir üzere görünüyordu. Lakin bugün işgal devleti, denetim edemediği ve direnişin ön safhasına giren bu İslami hareketleri yok etmek için büyük uğraşlar içerisinde.
‘ARTIK TÜRKİYE’NİN İSRAİL’LE OLAN TİCARİ MÜNASEBETLERİ KONUŞULUYOR’
Türkiye Hamas’a açıktan takviye sunan tek ülke üzere görünüyor. Öte yandan, Netanyahu’ya ‘Gazze kasabı’ diyen Türk hükümeti, İsrail’le ticareti de kesintisiz olarak sürdürüyor. Türkiye devletinin tavrı Filistin kamuoyu tarafından nasıl bedellendiriliyor?
Bölgesel güç ittifaklarında, Hamas dayanağını iki farklı ittifaktan alıyor. Politik takviye ve nakdî akış takviyesini Katar ve Türkiye üstleniyor. Bu, Müslüman Kardeşler ideolojisi etrafında toplanan bir ittifak olarak görünüyor. Yalnız Hamas’a askeri ve lojistik imkanını sağlayan ittifak, gücünü Hizbullah, İslami Cihat, Irak ve Yemen direniş hareketlerinden ve onların gerisinde duran İran’dan alıyor ve bu ittifak ‘Direniş İttifakı’ olarak tanımlanıyor. Bu manasıyla Hamas’a direnişçi bir örgüt olması için en kıymetli dayanak ögesini sunan Türkiye değildir. Türkiye hükümeti böyleymiş üzere görünmek istedi. Nedeni de Arap dünyasına açılmanın Filistin davasından yola çıkarak olabileceğini bilmesidir. Filistin, halklar nezdinde bir turnusol rolü oynadığı için Filistin’le yüksek dayanışma çıkışları ve yüksek hamasetle kelamlı takviyeleri Türkiye’ye Arap dünyası pazarını açtı. Bilhassa 2010 yılının sonunda bunu fark eden hükümet o yıllarda Filistin’i sahiplenerek Arap dünyasına açıldı. Arap dünyasında ana akım medyanın en değerli kısmını tutan Katar da Türkiye’nin bu propagandasını Arap dünyasına pazarlıyor ve birebir vakitte Türkiye’nin İsrail ile yükselen bağlantılarını gizliyor.
Yalnız bu son taarruzda, evvelki taarruzlarda olmadığı kadar Türkiye’nin İsrail’le olan ticari alakaları konuşuluyor. Gazze halkının soykırımdan geçtiği, hastanelerinin bombalandığı, elektriğin büsbütün yok olduğu, içme suyunun, yiyeceğin bulunmadığı bu savaşta, Türkiye’nin, mevt makinesine dönüşmüş işgal devleti ve ordusuna ‘ticari ilişkiler’ ismi altında verdiği dayanak artık görünür hale geldi. Filistin halkı artık kelamlı dayanaklara fazla kulak vermiyor. Katar medyası hâlâ Türkiye’ye mazeretler üretiyor ve Türkiye’nin bu ticari bağlantılarını aklamak için propaganda yayıyor. Yalnız direnişin askeri kanat açıklamalarına ve telaffuzlarına baktığımızda, bütün bu savaş boyunca teşekkürlerini Irak’taki direnişe, Lübnan’daki Hizbullah direnişine ve Yemen’deki Husi direnişine, yani direniş ittifakına yöneltti. Katar’ın arabuluculuk oynadığı bu periyotta, Türkiye fazla anılmıyor.
‘7 EKİM ATILIMINI TÜM ÖRGÜTLER SAHİPLENİYOR’
Türkiye’de Filistin davasını destekleyen sol ve demokrat bölümler açısından 7 Ekim’de IŞİD hareketlerini andıran imajların toplumsal medyaya düşmesi büyük şok yarattı. Operasyon Odası’nda sol ve sağ ya da laik ve İslamcı kümelerin askeri kanatlarının birleştiği ilan edilmişti. Bu birlik, 7 Ekim’deki o imajların akabinde problemsiz devam ediyor mu? İçeride bir tartışma var mı? Ayrıyeten rehinelerin salıverilmesinin durdurulması, kimi rehinelerin infaz edildiği haberleri üzerine tartışmalar oluyor mu?
Türkiye’de solda duran kimi demokratik ve özgürlükçü hareketlerin, işgal devletinin ve batı sömürgeci devletlerinin medya propagandasına kapılıp Filistin davasını 7 Ekim’de başlayan bir Filistin saldırısı üzere gören bakış açısına kapılmaları anlaşılır üzere değil. Esasen buna kapılan bir kesim bocaladı. Yalnız Filistin tarihini ve gayretinin durduğu yeri gerçek yerden okuyan hareketler, Filistin’i destekleyen konumlarını net olarak beyan etti. Hamas’ı İslami bir hareket olmasından ötürü IŞİD’e benzeten batı medyası propagandası, kanıtı olmayan, yalnızca kameraların kimi imajlarına dayandı ve İsrail’in kendi sivillerine karşı işlemiş olduğu katliamı görmezden gelerek halkın infialiyle yaşanan kimi imgeleri direniş militanlarına mâl etti. IŞİD’i tartışmak uzun sürer fakat şunu hatırlatmak gerekir ki IŞİD, bölge halklarına büyük zulümler işlerken ve yırtıcı katliamları sürdürürken, ABD’ye yahut İsrail’e tek bir aksiyon gerçekleştirmemişti. Suriye, Lübnan, Irak ve Gazze’de Filistin dahil tüm bölge halklarını maksat alan ve büyük katliamlar gerçekleştiren bu örgüt, Siyonizm’i ve gerisinde duran emperyalist güçleri maksat alan Filistin direniş örgütlerinin bir kesimi olan ve ömrü 35 yılı bulan Hamas ile eş tutulamaz. Dediğiniz üzere Hamas tıpkı vakitte tek başına direnen bir örgüt de değil, beraberinde direnen ayrıca siyasi eğilimde örgütler de var. Filistin halkının örgütü olan Hamas, IŞİD ve Siyonist işgal ordusu üzere farklı ülkeler ve toplumlardan gelen toplama bir terör örgütlenmesine de benzetilemez.
Filistin halkının direniş tarihinde birçok farklı prosedürler denendi. Bu teknikler vakit zaman ses getirdi, vakit zaman muvaffakiyet getirdi. Kimi vakitlerde, kimi hareketlerin Filistin halkına ve davasına ziyan verebileceği tartışmaları elbette sürüyor. Evvelce Filistin solunun yaptığı uçak kaçırma aksiyonları, emsal formda 90’larda ve 2000’lerin başında uygulanan fedai intihar hareketleri üzere aksiyonlar Filistin direniş örgütlerince değerlendirilip artık fonksiyonunu yitirdiği ve Filistin halkının davasına ziyan verdiği kanaatine varılınca terk edildi. Yalnız bugün baktığımızda, 7 Ekim atağını tüm örgütler sahipleniyor zira bu atak çok gerçek vakitte yanlışsız formülle yapılmış bir atak olarak görünüyor. Sonrasında oluşmuş denetimi olmayan halk infiali ve beraberinde gelişmiş münferit olayların kimi ziyan verici imajları yarattığını gördük, savaş bittiğinde bunlar konuşulur elbette. Rehinelerin öldürülmesine direniş örgütleri müsaade vermez.
Bugüne kadar İsrailli rehineleri öldüren tek şey işgal ordusunun bombardıman ve askeri yollarla onları kelamda kurtarma gayreti oldu. Bunu işgal ordusu sorumluları da son açıklamalarında itiraf ediyor. Filistin direniş örgütleri, sivil rehineleri teslim ettikten sonra, kendi halkını katliamdan korumak için askeri rehinelerin takasını ateşkes olmadan müzakere etmeyeceğini net olarak belirtiyor. Bu katliamı durdurabilecek tek gücün bu olduğunu düşünüyor. Muameleye bakıldığında ise sivil rehinelerin çıktığı imgeleri gördük, bombardıman altında kalmış olmalarına karşın direnişçilerle gülümseyerek vedalaşan rehineleri gördük. Karşısında ise özgürlüğüne kavuşmuş Filistinli esirlerin haline baktığımızda, aç susuz, günler uzunluğu soğukta yatırılmış, elleri kolları kırılan esirleri gördük. Filistin direnişi, ortak aklıyla bu ahlaki üstünlüğü sağlıyor.
‘BASKINLARA KARŞIN BU DİRENİŞ YÜKSELMEYE DEVAM EDİYOR’
Gerek Aksa Tufanı isminden gerekse Hamas ve müttefiklerinin Kassam Tugayları’nın birinci bildirisinden anlaşılan, Filistin halkından bir intifada beklentisi vardı. Yani direnişin Doğu Kudüs ve Batı Şeria’da yayılması bekleniyordu lakin bu gerçekleşmedi. Tersine İsrail’den ağır devlet terörü ve operasyonlar geldi ve devam ediyor. Bu hususta neler söylersiniz?
İntifada sözü ‘ayağa kalkma ve silkinme’ manasına geliyor. Davette ‘intafidu’ yani ayağa kalkın diyen Kassam Tugayları Sözcüsü, intifadaya değil direnmeye ve direniş boyutlarını büyütmeye davet ediyordu. Batı Şeria’da direniş, birkaç yıldır işgalin kuşatmalarına karşın ve işgali destekleyen Filistin idaresi polisine karşın ağır bir halde sürüyor. Baskıların ve vefat makinesinin ağır bir biçimde işlendiği Batı Şeria’da geniş kitlesel bir halk hareketi yayılması beklenemez. Orada da silahlı direnişin sesleri yükseliyor ve tüm baskılara karşın bu devirde çok kıymetli hareketler gerçekleştiriyor. 5 bine yakın Filistinlinin tutuklandığı, yüzlercesinin mevte ve idama mahkûm edildiği baskınlara karşın bu direniş yükselmeye devam ediyor.
‘SİVİL VEFATLARI DURDURMAK DÜNYANIN SORUMLULUĞUNDA’
Bir öbür davet ve münasebetiyle beklenti, Hizbullah başta olmak üzere bölgedeki İsrail aksisi güçlere bir toplu ‘cihat’ davetiydi. Bu manada birtakım takviye aksiyonlarına karşın -bunlara askeri hareketler de dahil- bir toplu seferberlik gerçekleştiğinden kelam etmek güç. Bu açıdan bakıldığında sizin değerlendirmeniz nedir? Filistin diasporasının yaşananlara dair fikirleri neler?
İki ayı aşkın süren bu taarruzların karşısında Filistin halkına en değerli takviyelerden biri, işgal devleti kuzey cephesi, yani Lübnan’ın güneyindeki Hizbullah’ın ağır bir biçimde aksiyonları başlatarak sürdürmesi ve Husilerin gemi ticaretini ve bilhassa İsrail’e giden gemileri durdurması oldu. Bu fiili manalar içeren iki dayanak, denklemleri değiştirmek için değerli bir rol oynamaya devam ediyor. Elbette ki dünyada devam eden dayanışma hareketleri, İsrail’i boykot etmek ve onu tecrit etmek için yükselen sesin ve kitlelerin gücü yadsınamaz. Bu ses ve güç ise işgal devletine büyük bir basınç sağlıyor. Yalnız bölgesel çapta askeri olarak bir takviye sorunundan bahsediyorum. Elbette ki Filistin halkının bir beklentisi var, bölgede Arap ülkeleri ve bölgesel güçlerin yapamadığını, bu direniş güçlerinden bekliyor ve onlar yapıyor. Bu müdahaleler hudutlu da olsa bilhassa işgal ordusunun neredeyse yarısının Gazze’ye yönelmesi yerine Lübnan hududunu tutmak zorunda kalışı çok değerli bir askeri dayanak olarak görülmeli. Öte tarafta, Filistin direnişi tüm yıkıma ve saldırganlığa karşın hâlâ güçlü duruyor. Filistin direnişi tehlikede olursa bu müdahalelerin çapının yükseleceğine inanıyor Filistin halkı. Bu bölgesel örgütlerin görevi Filistin direnişinin ayakta kalmasını sağlamak. Sivil vefatları durdurmak ise dünyanın sorumluluğunda…
